Nhân lễ đón tân sinh viên và khai giảng đầu năm học mới, anh Vương Quang Khải trở về ngôi trường đã từng đào tạo anh thành một kỹ sư công nghệ. Trong sự kiện này, lần đầu tiên nhà sáng lập Zalo chia sẻ với thế hệ tương lai về thất bại của Zing Me và hai tinh thần đã đồng hành cùng anh xuyên suốt sự nghiệp: khát vọng và lãng mạn. Đồng thời, anh cũng bày tỏ sự tin tưởng vào thế hệ trẻ, khi có một khát vọng đủ lớn và giữ được sự lãng mạn đủ lâu thì sẽ làm được những điều mà hôm nay chúng ta chưa thể hình dung.
Dưới đây là toàn văn bài phát biểu của anh Vương Quang Khải tại Đại học Bách Khoa trong ngày khai giảng 5/9.
Kính thưa thầy Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học,
Kính thưa các thầy cô giáo cùng các vị khách quý,
Xin chào toàn thể các bạn sinh viên,
Hôm nay, tôi vô cùng vinh dự được có mặt tại đây với tư cách một cựu sinh viên trở về ngôi trường cũ. Nhìn các bạn trẻ trước mặt, tôi như thấy lại hình ảnh của chính mình ngày ấy. Đúng 30 năm trước, tôi bước chân qua cánh cổng Bách Khoa với tư cách là một sinh viên năm nhất. Lúc đó, tôi khá hoang mang, không biết cần phải làm gì, sẽ học hành ra sao. Tôi chỉ chắc một thứ: tôi muốn trở thành một kỹ sư để xây dựng những sản phẩm cho người Việt Nam sử dụng. Và tôi biết rằng Đại học Bách Khoa Hà Nội, ngôi nhà của những kỹ sư, sẽ là nơi phù hợp nhất cho mình.
Các bạn sinh viên thân mến, đầu tiên tôi xin chúc mừng các bạn đã trúng tuyển vào đại học kỹ thuật hàng đầu của Việt Nam, và bắt đầu một chặng đường mới… Hôm nay, với tư cách một người anh đi trước, tôi sẽ không chia sẻ với các bạn kiến thức nào mới. Thay vào đó, tôi muốn chia sẻ với các bạn những tinh thần đã dẫn dắt tôi xuyên suốt sự nghiệp: khát vọng và sự lãng mạn.
Tôi được đào tạo để trở thành một kỹ sư phần mềm. Hồi sinh viên, tôi từng đoạt giải nhiều cuộc thi lập trình và nghĩ rằng mình sẽ theo nghề này cả đời. Mặc dù hiện nay các kỹ sư Zalo không yên tâm lắm về chất lượng code của tôi, nhưng tôi vẫn coi mình là một kỹ sư và thường lập trình khi rảnh rỗi.
Tuy nhiên, sau này tôi nhận ra giá trị thực sự của công nghệ không đến từ thuật toán, mà từ ảnh hưởng của nó tới cuộc sống con người. Niềm tự hào lớn nhất không phải là viết được những hệ thống phần mềm đồ sộ, mà là tạo ra một sản phẩm có ích và thấy bố mẹ, người thân của mình sử dụng hàng ngày.
Với góc nhìn kỹ thuật, các kỹ sư hay cố mang công nghệ đang có trong tay ra xem áp dụng được vào vấn đề gì. Tôi nghĩ nên làm ngược lại: quan sát đời sống của những người bình thường xung quanh chúng ta, tìm điểm nghẽn và nghĩ cách cải thiện. Thay vì áp dụng AI tràn lan chỉ để phô diễn năng lực, ở Zalo chúng tôi tập trung phát triển các chức năng dùng được ngay. Ví dụ như đọc chính tả phục vụ người lớn tuổi, hoặc dịch tự động hỗ trợ giao tiếp với người nước ngoài.
Với những công cụ như Internet hay AI, các bạn đang có được những công nghệ và kiến thức hơn hẳn thời của chúng tôi. Tuy nhiên, trách nhiệm cao nhất vẫn nằm trong tay của người kỹ sư, đó là việc chọn giải quyết bài toán nào, tạo ra giá trị gì cho xã hội. Đó cũng là điều tôi khát vọng: không chỉ trở thành một kỹ sư giỏi, mà dùng năng lực của mình để tạo ra những sản phẩm thực sự có ích cho cuộc sống.
Hành trình của những người tiên phong chắc chắn sẽ gặp phải nhiều thách thức. 20 năm trước, tôi bắt đầu sự nghiệp với niềm tin rằng kỹ sư Việt Nam có thể xây dựng được những ứng dụng Internet phục vụ hàng chục triệu người dùng. Khi đó, hầu hết người xung quanh tỏ ý ngờ vực. Họ coi việc cạnh tranh với các tập đoàn khổng lồ quốc tế là điên rồ, lấy trứng chọi đá.
Và có thời điểm họ đã đúng. Dù tập hợp một đội ngũ kỹ sư xuất sắc nỗ lực làm việc ngày đêm, mạng xã hội Zing Me với 10 triệu người dùng vẫn sụp đổ trước Facebook. Chúng tôi không thể cạnh tranh với mạng lưới kết nối toàn cầu, số lượng kỹ sư gấp trăm và ngân sách hoạt động gấp hàng nghìn lần.
Trong những ngày tháng bế tắc nhất, một lần tình cờ tôi bước vào Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ở đầu đường Tràng Tiền. Nhìn các hiện vật, tôi nhận ra rằng trong lịch sử, người Việt Nam nhiều lần phải giải những bài toán khó với nguồn lực rất hạn chế. Nhưng thay vì chờ đến khi có đủ điều kiện, chúng ta thường tìm ra cách làm riêng, dựa vào những gì đang có trong tay.
Hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Bách Khoa, giáo sư Trần Đại Nghĩa, đã xây dựng ngành quân giới Việt Nam từ con số không. Thế hệ đi trước chỉ được trang bị một niềm tin rằng mình làm được, và sự kiên trì để đi đến cùng. Tôi gọi đó là sự lãng mạn. Lãng mạn không phải là tin rằng con đường phía trước sẽ dễ dàng. Lãng mạn là biết rằng con đường nhiều chông gai, biết rằng nhiều khả năng thất bại, nhưng vẫn tin rằng điều mình đang làm là đáng để thử. Chính sự lãng mạn đó đã tạo ra Zalo.
Các bạn sinh viên thân mến,
Thế giới công nghệ đang thay đổi với tốc độ ngày càng nhanh. Những làn sóng như AI, robotics, vệ tinh, công nghệ sinh học đang liên tục xoá đi những lợi thế cũ, đồng thời mở ra những không gian phát triển hoàn toàn mới. Đây là cơ hội để các bạn đặt những câu hỏi mới, thử những cách làm mới và tạo ra những sản phẩm mới.
Hôm nay, nhiều bạn bước qua cánh cổng Bách Khoa lần đầu tiên. Tôi không biết tương lai các bạn sẽ làm gì, trở thành ai. Nhưng tôi tin rằng nếu các bạn có một khát vọng đủ lớn và giữ được sự lãng mạn đủ lâu, các bạn sẽ tạo ra những điều mà chúng ta hôm nay chưa thể hình dung. Và 30 năm nữa, vào dịp kỷ niệm 100 năm thành lập trường, chính các bạn sẽ trở lại nơi này, để kể cho thế hệ tiếp theo về hành trình và những trải nghiệm của mình.
Chúc các bạn thành công trong học tập và sự nghiệp. Cảm ơn đã lắng nghe.
VNG Campus, Phường Tân Thuận, TP.HCM